Wat is Zen?

door Derek Lin
vertaald door Dennis Prooi

'Zen' is de Japanse uitspraak van het Chinese karakter 'Chan', wat op zijn beurt weer de Chinese vertaling is van het Sanskriet 'dhyana', wat 'meditatie' betekent.

Zen, net als Tao, kan niet worden uitgelegd in woorden. Wat je begrijpt van Zen hangt geheel af van je intu´tie. Bodhidharma (528 V.C.) had dit erover te vertellen:

Niet afhankelijk van het geschreven woord,
Overdracht die los staat van het heilige boek;
direct verwijzend naar iemands hart,
Ziet iemands natuur en word zo Buddha.

Met dit alles, is de beste beschrijving van Zen in woorden misschien de volgende:

  • Zen is meer een houding dan een geloof.
  • Zen is de vrede die voorkomt uit het een worden met een andere entiteit dan jezelf.
  • Zen betekent het bewust zijn van je eenheid met de wereld en alles wat er in voorkomt.
  • Zen is het volledig beleven van hetgeen wat nu is.
  • Zen betekent vrij zijn van de afleidingen en illusies van de materiŰle wereld.
  • Zen betekent meegaan met de stroom van het universum.
  • Zen is het totaal ervaren van het nu, en genieten van het wonder dat het leven is.

Paradoxen maken een deel uit van Zen, en de leer van Zen. Een paradox geeft het verstand het duwtje wat nodig is om de andere kant uit te gaan dan die van de routine. Het helpt je met het loslaten van het rationele, en het accepteren van intu´tie. Het verwijst ook naar een waarheid die niet rationeel kan worden opgelost door het gebruik van logica. Daarom is het zo dat:

  • Zen alles, maar ook niets is.
  • Zen leeg is, maar ook vol.
  • Zen alles omvat en door alles word omvat.
  • Zen is zowel het begin als het einde.

Het is voor sommige nogal makkelijk om Zen te beschouwen als onzin zonder echte betekenis. Dit zijn de mensen die niet klaar zijn om de spirituele ladder tot dit punt verder te beklimmen. Maar dat is geen probleem. Zulke dingen mogen en kunnen niet worden geforceerd. Michael Valentine Smith, de hoofdrolspeler in 'Stranger in a Strange Land', zou zeggen dat iemand moet 'wachten op volheid' en dat 'wachten is'.

Voor diegenen die klaar zijn om Zen verder te verkennen, zijn hier wat verhaaltjes die de betekenis van Zen beter illustreren:

Zen en de Oceaan

De Buddha bevindt zich in het Huis

Gesprek tussen de Golven